(İbn Haldun veya Karl Marx ekseninde din-siyaset ilişkisi). Dinin (kurumsal anlamda) her zaman siyasi otoritenin şekline göre büküldüğünü anlatan sosyolojik bir teşhistir. İnancın özü aynı kalsa da; devleti yöneten kral, halife veya iktidar kimse; din adamları da ayetleri ve fetvaları o gücün çıkarlarına, savaşlarına ve politikalarına (onun dini) uygun olacak şekilde yorumlar ve topluma dayatır. Din, iktidarın meşruiyet kalkanıdır.