Bu söz, Cemil Meriç'e ait olan ve ideolojilerin zihinsel kısıtlamalarını eleştiren tarihi bir tespittir. Katı kurallarla örülmüş ideolojiler (izm'ler), insanın olayları tarafsızca görmesini, özgürce düşünmesini engeller ve zihnini tek bir kalıba hapseder. Gerçek entelektüel özgürlük, tüm dogmalardan arınmakla mümkündür.