Mary Montagu (1689-1762)

Leyli Mary Wortley Montagu, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki elçilik günlerini ve çiçek aşısını mektuplarıyla batıya taşıyan öncü İngiliz yazardır. İstanbul’daki gözlemlerini aktardığı ‘Şark Mektupları’ ile batının doğuya dair önyargılarını yıkan, saray hayatını ve Türk kadınlarının özgürlüğünü yazan bir aydındır. Doğu kültürünün zarafetini ve çiçek aşısı gibi bilimsel birikimlerini batıya tanıtmıştır.Onun mektuplarından süzülen veciz sözler, seyahat tutkusunu, kadın haklarını, bilimi ve kültürel hoşgörüyü yansıtan edebi aforizmalardır. Leyli Montagu’nun o zeki, esprili ve önyargısız üslubuyla kaleme aldığı sözler, yakın tarih sosyolojisi için paha biçilmez belgelerdir.