Bu söz, insanlık tarihinin motor gücünü toplumsal uyumda değil, birey ile kitle arasındaki kaçınılmaz çatışmada arayan derin bir felsefi ve sosyolojik tespittir. Yığınlar, doğası gereği statükoyu, alışılmış olanı ve güvenli limanları koruma eğilimindedir. Fert ise mevcut düzenin sınırlarını zorlayan, sorgulayan ve yeni ufuklar arayan yaratıcı iradeyi temsil eder. Tarih, bu iki gücün çarpışma alanıdır.

Bireyin kitleye boyun eğmediği, kendi özgün düşüncesini savunduğu ve yığının direncini kırdığı anlarda büyük toplumsal kırılmalar ve dönüşümler yaşanır. Psikolojik açıdan bu durum, bireyin kendi varoluşunu gerçekleştirme çabasıyla toplumsal baskı arasındaki savaşıdır. Dolayısıyla tarih, uysal bir uzlaşının değil; sorgulayan, başkaldıran ve sürüden ayrılan yalnız bireyin kitleyle girdiği o sancılı ama doğurgan çatışmanın bir ürünüdür.