Varlığın ve anlamın ancak zıddıyla değer kazanabileceğini anlatan (Hegel veya Tasavvuf kaynaklı) felsefi bir çelişkidir (paradoks). Aydınlığın var olması karanlığa, yaşamın anlamı ölüme bağlıdır. Bir şeyin (varlığın) ne kadar büyük ve kıymetli olduğu, ancak o şeyin ortadan kaybolduğunda (yokluğunda) yarattığı boşluğun büyüklüğüyle ölçülür.