(Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler eserindeki İvan Karamazov'un felsefesinin kalbi). Dünya tarihindeki tüm o devasa savaşlara, kutsal davalara ve büyük devrimlere karşı insanlığın en büyük vicdani itirazıdır. "Dünyayı kurtaracağız, komünizmi getireceğiz, din devletini kuracağız" (ideoloji) yalanlarıyla savaşlar çıkarıp; o savaşlarda tek bir masum çocuğun bile kolunun kopmasına, ölmesine veya ağlamasına (gözyaşlarına) sebep olunuyorsa, o davaların tamamı çöp ve cinayettir. Hiçbir "yüce" amaç, çocukların acısını meşrulaştıramaz.