(Mustafa Kemal Atatürk'e ait olan ve bir ulusun liderini nasıl anması gerektiğini gösteren) o putlaştırmayı ve "ağıt yakmayı (şekilciliği)" reddeden, akılcı ve eylem odaklı efsanevi vasiyetnamesidir. O, öldükten sonra insanların heykellerin önünde ağlamasını ("matem tutmasını"), kara gözlükler takıp yas tutmasını istemez. Çünkü o büyük lider ("büyük ölü") için asıl sadakatin ve asıl minnetin o boş gözyaşlarında değil; o devrimlere, Cumhuriyetin laik yapısına ve aydınlanmaya ("fikirlerine") her şartta, korkusuzca ve eyleme dökerek ("bağlı kalarak/çalışarak") sahip çıkmak olduğunu o ölümsüz rasyonelliğiyle emreder.